Be Di'r Gyfraith?

  • Be Di’r Cyfraith?

    Y Rhyngrwyd

    Pan ddaw hi i’r Rhyngrwyd a’r gyfraith, cofiwch nad byd arall yw’r Rhyngrwyd, sydd wedi ei eithrio o’r cyfreithiau sy’n rheoli ein bywydau bod dydd.

  • seiber-fwlio

    Nid seibr-fwlio yw enw’r drosedd ond mae’n dod o dan Deddf Amddiffyn rhag Aflonyddu  1997 a Deddf Cyfathrebu Maleisus 1988. Gall hefyd ddod o dan gategori trosedd casineb.

    I gael rhagor o fanylion gweler Bwlio – Be Di'r Cyfraith?

  • hawlfraint

    Tor Hawlfraint:

    Mae Deddf 1911 yn dweud bod gwaith unigolyn yn awtomatig o dan hawlfraint, drwy weithrediad cyfraith, cyn gynted ag y bydd yn gadael ei feddwl a’i ymgorffori mewn rhyw ffurf ffisegol: boed hynny’n nofel, paentiad, gwaith cerddorol wedi ei recordio neu ei ysgrifennu ar bapur erwydd, neu sgematig pensaernïol. Mae hyn yn parhau i fod y sefyllfa gyfreithiol o dan Atodlenni Deddf 1956 a Deddf 1988.

    Os cewch eich dal yn lawrlwytho cerddoriaeth neu fideos sydd â hawlfraint iddynt o’r Rhyngrwyd, gallech wynebu camau gweithredu gan y person sy’n berchen hawlfraint y deunydd yr ydych wedi ei lawrlwytho, neu gan eich darparwr gwasanaeth Rhyngrwyd.

    Gallai hyn fod ar ffurf dirwy sylweddol neu ddedfryd o garchar.

  • twyll

    Gwe-rwydo yw term a ddefnyddir i ddisgrifio’r weithred o geisio cael gwybodaeth breifat gan berson.

    Gwe-rwydir drwy ddefnyddio triciau neu gynlluniau er mwyn ennill eich ymddiriedaeth fel y byddwch yn datgelu eich gwybodaeth bersonol.

    Daeth Deddf Twyll 2006 i rym ar 15 Ionawr 2007 ac mae’n gymwys yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon. Roedd hon yn ychwanegu at ac yn dirymu rhai adrannau o’r deddfau blaenorol ar gyfer dwyn, Deddf Dwyn 1968 a Deddf Dwyn 1978.

    Y cosbau uchaf am euogfarnau o dwyll yw rhwng 1 a 10 mlynedd.

  • meithrin perthyns amhriodol

    Meithrin perthynas amhriodol yw pan fydd oedolyn yn fwriadol yn dod yn ffrind i blentyn ac yn ennill ei ymddiriedaeth gyda’r bwriad o wneud niwed rhywiol iddo/iddi.

    Y drosedd o dan a.15 Deddf Troseddau Rhywiol 2003 yw un o gwrdd â phlentyn gyda’r bwriad o gael cysylltiad rhywiol ag ef neu hi.

    Dywed Adran 15(1):

    rhaid i’r troseddwr fod naill ai wedi cwrdd neu gyfathrebu gyda’r plentyn ar ddau achlysur blaenorol;

    yna rhaid i’r troseddwr naill ai gwrdd â’r plentyn neu deithio gyda’r bwriad o gwrdd â’r plentyn; ac

    ar yr adeg honno, bod gan y troseddwr y bwriad o gyflawni trosedd rywiol berthnasol.

    Mewn achos lle nad oes trosedd rywiol o sylwedd mewn gwirionedd wedi ei chyflawni, y prif fesur difrifoldeb fydd bwriad y troseddwr – po fwyaf difrifol fydd y drosedd a fwriadwyd, uchaf fydd beiusrwydd y troseddwr.

    Mae’r cosbau am y math hwn o drosedd yn amrywio rhwng 1 a 7 mlynedd o garchar.

  • dosbarthu delweddau
    anweddus o blentyn

    Mae’n anghyfreithlon dosbarthu unrhyw ddelwedd sy’n darlunio person o dan 18 oed mewn modd anweddus.

    Y deddfwriaethau ar gyfer Cymru a Lloegr sy’n ymdrin yn uniongyrchol â throseddau’n ymwneud â delweddau anweddus o blant yw:

    Mae Adran 160 Deddf Cyfiawnder Troseddol hefyd yn ymdrin â’r drosedd o fod ym meddiant delwedd anweddus o blentyn. Nid oes gofyniad bod gan y diffinydd unrhyw fwriad parthed gwneud neu ddosbarthu’r ddelwedd - y cyfan sydd ei angen yw bod y ddelwedd ym meddiant y diffinydd.

    Uchafswm y gosb am droseddau yw 10 mlynedd o garchar.

  • dinoethi

    Bydd person yn cyflawni trosedd os bydd ef/hi yn dinoethi ei organau rhywiol yn fwriadol ac yn bwriadu i rywun eu gweld a dioddef braw neu drallod. Gall datblygiad gwe-gamerâu wneud plant a phobl ifanc yn agored i’r math yma o drosedd.

    Mae cosbau ar gyfer y math yma o drosedd yn amrywio o ddirwy i uchafswm o ddwy flynedd o garchar.

  • hacio, ysbïwedd
    a firysau

    Hacio yw defnyddio cyfrifiadur ac adnoddau rhwydwaith heb awdurdod. Mae’n drosedd o dan Ddeddf Camddefnyddio Cyfrifiaduron 1990.

    Deddf Camddefnyddio Cyfrifiaduron 1990

    Cyflwynwyd Deddf Camddefnyddio Cyfrifiaduron am y tro cyntaf ym 1990 yn dilyn adroddiad gan Gomisiwn y Gyfraith ynglŷn â chamddefnyddio cyfrifiaduron a phwysau’n cael ei roi ar y llywodraeth gan rai corfforaethau mawr.

    Cyflwynodd y Ddeddf Camddefnyddio Cyfrifiaduron y tair trosedd newydd ganlynol i gyfraith droseddol y DU:

    • mynediad heb awdurdod at ddeunydd cyfrifiadurol
    • mynediad heb awdurdod gyda bwriad o gyflawni trosedd bellach
    • addasu heb awdurdod.

    Caiff y syniad sylfaenol o hacio, lle bydd unigolyn yn achosi cyfrifiadur i berfformio swyddogaeth pan ar y pryd mae ganddo’r bwriad o gael mynediad at raglen neu ddata a ddelir ar gyfrifiadur, ei gwmpasu gan  y drosedd o fynediad heb awdurdod at ddeunydd cyfrifiadurol - Adran 1 Deddf Camddefnyddio Cyfrifiaduron.

  • Mynediad heb awdurdod gyda bwriad o gyflawni trosedd bellach

    Beth a olygir gan droseddau pellach o dan Adran 2?

    Troseddau pellach ar gyfer ystyr Adran 2 yw troseddau sydd â dedfrydau a osodir gan y gyfraith neu lle byddai unigolyn a geir yn euog o’r drosedd honno yn atebol am gyfnod o garchar o bum mlynedd neu ragor.

    Gall enghreifftiau o drosedd bellach gynnwys y canlynol:

    • Twyll o dan y Ddeddf Twyll

    • Ffugiad neu ddrwgfathu o dan y Deddf Ffugiadau a Drwgfathu 1981

    • Dwyn o dan Ddeddf Dwyn 1968

    • Difrod troseddol o dan Ddeddf Difrod Troseddol 1971

  • Beth a olygir gan addasiad?

    Addasiad yw newid sy’n amharu ar weithrediad cyfrifiadur, neu sy’n atal neu’n llesteirio mynediad at raglen neu ddata neu weithrediad y rhaglen neu’r data, neu sy’n effeithio ar ei ddibynadwyedd. Gallai hyn hefyd gynnwys symud neu ddileu rhaglen neu ddata a ddelir yn y cyfrifiadur neu ychwanegu rhaglen neu ddata i’r cyfrifiadur – mae hyn er mwyn delio’n benodol ag unigolion sy’n ychwanegu firysau ar gyfrifiadur neu system gyfrifiadurol benodol.

    Gan fod y troseddau o dan Deddf Camddefnyddio Cyfrifiaduron yn dramgwyddau troseddol, bydd unrhyw un a geir yn euog yn atebol ar gyfer uchafswm cosb o chwe mis o garchar a dirwy gwerth £2,000. Hefyd, o dan Adran 2 Deddf Camddefnyddio Cyfrifiaduron bydd unigolyn yn debygol o fod yn euog o’r drosedd bellach fwriedig. Gallai troseddau pellach arwain at 10 mlynedd o garchar i berson euog.

    I gael rhagor o wybodaeth ewch i’r wefan ganlynol:
    www.inbrief.co.uk/offences/hacking-of-computers.htm

  • aflonyddu

    Mae cyfreithiau aflonyddu ar y Rhyngrwyd yn ei gwneud hi’n weithred droseddol i ddefnyddio dyfeisiau electronig; i gynnwys ffonau a chyfrifiaduron, i fygwth, poenydio, stelcio, brawychu neu beri trallod mewn modd arall i berson (Deddf Gwarchod rhag Aflonyddu 1997, Deddf Cyfathrebu Maleisus 1988 a’r Ddeddf Cyfiawnder Troseddol a’r Heddlu 2001).

    Gall y troseddau fod â chosb o hyd at 5 mlynedd o garchar.

  • troseddau casineb

    Trosedd casineb yw pan fydd rhywun yn gwneud rhywbeth sy’n groes i’r gyfraith i berson arall oherwydd casineb neu am ei fod ofn gwahaniaeth. Er enghraifft, gall person gyflawni trosedd oherwydd hil, crefydd neu gred, hunaniaeth rywiol, cyfeiriadedd rhywiol neu anabledd rhywun. Gall gael ei ganfod fel trosedd casineb gan y dioddefwr neu gan rywun arall.

    Yng Nghymru a Lloegr cofnodwyd 43,748 o droseddau casineb gan yr Heddlu yn 2011/12.

    O’r 43,748 o droseddau casineb a gofnodwyd gan yr Heddlu:

    • roedd 35,816 (82%) yn droseddau casineb hîl;
    • roedd 1,621 (4%) yn droseddau casineb crefydd;
    • roedd 4,252 (10%) yn droseddau casineb cyfeiriadedd rhywiol;
    • roedd 1,744 (4%) yn droseddau casineb anabledd; ac
    • roedd 315 (1%) yn droseddau casineb trawsrywiol.

    If an offender is convicted of an offence for which their main motivation was based on prejudice or hatred of another race, the sentence can be far more severe than for the same offence without the racial motivation. Internet hate crimes will most likely take the form of malicious communications.

  • identity theft

    The UK's Fraud Prevention Service show that there were 89,000 victims of identity theft in the UK 2010. This compared with 2009 where there were 85,000 victims. Men in their 30s and 40s are the most common UK victims and identity fraud now accounts for nearly half of all frauds recorded.

    Protection under the Data Protection Act 1998

    Personal details are protected under the Data Protection Act 1998. The Act covers personal data which an organisation may hold, The principal offences are:

    • Section 17 - processing without a registration
    • Section 55 - unlawful obtaining etc. of personal data.

    These offences are currently punishable by a fine of up to £5000 in a Magistrates’ court or an unlimited fine in the Crown Court.

    Legislation to introduce the possibility of a custodial sentence for a Section 55 offence is being presented before Parliament.

  • malicious communications

    The Malicious Communications Act 1988 which makes it an offence to send a letter or other article which conveys an indecent or grossly offensive message or a threat, or which contains information known to be false, where the purpose of sending it is to cause distress or anxiety.

    This Act has been expanded by the Criminal Justice and Police Act 2001 to cover the sending, delivery or transmission of electronic communications or articles of any description. This new definition will cover hate telephone calls, emails or text messages.

    Improper use of public electronic communications network - Communications Act 2003, section 127 - states the offence is one of sending, delivering or transmitting, so there is no requirement for the article to reach the intended recipient.

    A person guilty of an offence under section 127 Communications Act 2003 shall be liable, on summary conviction, to imprisonment for a term not exceeding six months or to a fine or to both.