Rydych chi yma: Disgyblion > 11-14 Oed > Torri'r Cylch

Torri'r Cylch

Ffaith Allweddol

Beth yw bwlio?

Bwlio yw pan fydd rhywun yn eich brifo, eich bygwth neu’n eich dychryn yn rheolaidd.

Cyngor PC James

Cyngor PC James

Rhagolwg: Cyngor PC James

Mae angen JavaScript a Chwaraewr Flash i weld y cynnwys hwn.

Gair o Gyngor

Cofiwch

  • Os ydych yn cael eich bwlio, y peth cyntaf dylech ei wneud yw dweud wrth rywun yr ydych yn ymddiried ynddo, eich Mam, Tad, athro neu athrawes, brawd neu chwaer hŷn.
  • Peidiwch â cheisio delio â’r sefyllfa eich hun. Dywedwch wrth eich ffrindiau fel y gallant eich helpu. Efallai y gallant wneud yn siŵr na chewch eich gadael ar eich pen eich hun gyda’r person sy’n eich bwlio.
  • Cofiwch efallai bod y person sy’n bwlio angen help hefyd, felly drwy ddweud wrth yr athro neu’r athrawes efallai eich bod yn helpu’r bwli i ddatrys ei broblemau ef neu hi hefyd.
  • Ceisiwch anwybyddu’r bwlio neu ddweud 'Na' yn gadarn iawn, yna trowch a cherdded i ffwrdd.
  • Peidiwch ag ymladd yn ôl gan y bydd hyn yn golygu yr ewch chi i drwbl.
  • Nid yw’n werth cael eich brifo er mwyn cadw eiddo neu arian. Os ydych yn teimlo dan fygythiad, rhowch i’r bwli yr hyn y mae eisiau. Gallwch gael eiddo newydd, ond ni allwch gael ‘chi’ newydd.
  • Ysgrifennwch beth sy’n digwydd i chi a sut yr ydych yn teimlo am hyn mewn dyddiadur. Gall hyn eich helpu i ymdopi â’ch emosiynau a helpu pobl eraill i ddeall sut yr ydych yn teimlo.
  • Peidiwch â beio eich hun – cofiwch nad oes neb yn haeddu cael ei fwlio.

Pethau i Wneud i Chi Feddwl!

Meddai PC Jones:

  • Cafodd 31% o oedolion eu bwlio gan eu cyfoedion yn ystod eu plentyndod, gwnaeth 7% arall ddioddef gwahaniaethu a gwnaed i 14% deimlo’n wahanol neu fel ‘un ar y tu allan'.
  • Dywedodd chwarter y plant a phobl ifanc oedd yn cael eu bwlio gan eu cyfoedion eu bod wedi dioddef effeithiau niweidiol tymor hir a barodd i’w bywyd fel oedolyn.
Gall agweddau ar fwlio ddod yn dramgwydd troseddol yn ddiweddarach mewn bywyd.
  • Dylai bwlio geiriol fel galw enwau gael ei ystyried yn ymddygiad gwrthgymdeithasol troseddol neu’n athrod.
  • Gallai bwlio corfforol (brifo rhywun) arwain at euogfarn am ymosodiad neu guro.
  • Bwlio cribddeiliaeth: byddai cymryd arian neu eiddo gan rywun yn arwain at gael eich cyhuddo o ymosod, dwyn a/neu fandaliaeth.
  • Mae bwlio tecst neu fwlio rhyngrwyd yn aflonyddu, ac mae hefyd yn erbyn y gyfraith.

Cyflwyniad

Bydd eich swyddog heddlu ysgol yn eich helpu i ddeall

  • effeithiau niweidiol bwlio, a
  • strategaethau all helpu i’w ddatrys.

Cwestiwn ac Ateb

Cwestiwn: Beth ydw i’n ei wneud os yw fy ffrind yn cael ei fwlio neu ei bwlio?
Ateb: Rhowch gefnogaeth iddynt a chadwch lygad amdanynt fel nad ydynt ar eu pen eu hun gyda’r bwli. Anogwch nhw i ddweud wrth rywun y maent yn ymddiried ynddo neu ffonio Childline 0800 1111.
Cwestiwn: Pa fath o ymddygiad sy’n cael ei ystyried yn fwlio?
Ateb: Mae’n cynnwys cicio, pwnio, galw enwau, dwyn eiddo pobl eraill, negeseuon tecst cas, peidio â gadael i rywun ymuno mewn gweithgaredd, galw enwau ar bobl oherwydd eu bod yn edrych yn wahanol (gwahaniaethu yw hyn) neu wneud sylwadau hiliol neu homoffobig.
Cwestiwn: Beth yw bwlio homoffobig?
Ateb: Mae hwn yn fwlio oherwydd anhoffter neu ofn rhywun sy’n lesbiaid, hoyw, deurywiol neu drawsrywiol (LGBT). Gall hefyd effeithio ar bobl sydd ddim yn LGBT, ond y credir eu bod gan eraill oherwydd y ffordd y maent yn gwisgo, siarad neu ymddwyn. Gelwir hyn yn stereoteipio. Mae dioddefwyr wedi dioddef bwlio geiriol neu aflonyddwch, wedi eu brawychu neu wedi dioddef ymosodiad corfforol. Os ydynt yn ddifrifol gellir categoreiddio’r gweithredoedd hyn fel troseddau casineb, sy’n weithred droseddol.

Os oes angen help arnoch, ffôniwch ChildLine ar

0800 1111

Galwch am ddim o'r rhan fwyaf o ffônau symudol a llinellau tir.

Ni fydd y rhif yn ymddangos ar filiau ffôn.

Os ydych angen riportio trosedd, galwch CrimeStoppers ar

0800 555 111

Galwch am ddim o'r rhan fwyaf o llinellau tir.

Mae cost galwad o ffôn symudol yn amrywio gan ddibynnu ar eich darparwr.

Mae cynnwys animeiddio, gemau a llafar yn gudd ar eich cyfrifiadur. Mae JavaScript a Chwaraewr Flash yn ofynnol.